Elektrik Elektronik Teknolojisi Alan� Temrinleri

Temrin no: 2

TRANSÝSTÖRÜN ANAHTARLAMA ELEMANI OLARAK KULLANILMASI

Transistörler motor, bobin veya lamba gibi yüksek güçlü elemanlarda ve lojik kapý devrelerinde anahtarlama elemaný olarak kullanýlýr. Transistörlerin üç çalýþma bölgesi vardýr: doyum bölgesi, kesim bölgesi ve aktif bölge

Aktif bölge, yükseltme (amplifikasyon) iþleminde kullanýldýðýndan doyum (saturasyon) ve kesim (cut-off) bölgeleri anahtarlama iþleminde kullanýlýr.

Transistör çalýþma bölgeleri:

Aktif bölge: Transistörün beyz akýmý artýrýldýðýnda kollaktör akýmý da β (beta akým kazancý) oranýnda artar.
Doyum: Transistörün beyz akýmý arttýðý halde kollektör akýmý artmýyorsa transistör doyumdadýr denir.
Kesim: Transistörün kollektör akýmý sýfýr ise transistör kesimdedir (yalýtýmdadýr) denir.

Transistörün Doyum Durumunda Ýletimde Olmasý
Transistör doyumdayken tamamýyla iletkendir. IC akýmý en üst seviyede, VCE gerilimi sýfýrdýr.

Transistörün Kesim Durumunda Yalýtýmda Olmasý
Transistör kesimdeyken tamamýyla yalýtkandýr. IC akýmý sýfýr, VCE gerilimi en üst seviyededir.

Transistörler iletimde iken beyz ile emiteri arasýnda yaklaþýk 0.7 Volt (700 mV) gerilim vardýr. Bir tarnsistörün iletime geçebilmesi için de beyz gerilimi emiter geriliminden en az 0,7 volt fazla olmalýdýr.
Bir transistörün emiter akýmý (IE), kollektör akýmý (IC) ile beyz akýmýnýn (IB) toplamýna eþittir.
IE= IB + IC ve IB= β . IB dir. Transistörlerin β deðerleri transistör katologlarýnda verilmiþtir.

Butona basýlmadýðý sürece IB=0 olacaðýndan transistör beyz polarmasý alamaz ve tarnsistör yalýtkandýr. Led yanmaz. Butona basýlýrsa transistör 4.7kΩluk direnç üzerinden beyz polarmasý alýr ve iletime geçer, kollektör emiter arasý kýsa devre gibi davranýr ve led yanar. Buton tekrar açýlýrsa beyz polarmasý kesilen transistör yalýtýma geçer ve led söner.

Ýþlem Basamaklarý:

1.       Þekildeki devreyi kurup aþaðýdaki tabloyu doldurunuz.

2.       Þekildeki devrede kullanýlan dirençlerin görevini yazýnýz.

Adý Soyadý

Teknoloji

Ýþ Güvenliði

Tertip Düzen

Süre

Devrenin Çalýþmasý ve Ölçüm

Toplam

30

10

10

10

40

100