Kondansatör çeşitleri:
Kâğıtlı Kondansatörler
Yalıtkanlık kalitesini
artırmak
için parafin maddesi emdirilmiş 0.01 mm kalınlığındaki kâğıdın iki yüzüne 0.008 mm kalınlığındaki kalay
ya da alüminyum plakalar yapıştırılarak üretilmiş elemanlardır (Resim 2.3). Kuru kâğıtlı, yağlı kâğıtlı, metalize kâğıtlı vb. modelleri bulunan
kâğıtlı kondansatörler
uygulamada yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır. Kapasite değerleri genellikle 1 nF ile 20 μf arasında değişen kâğıtlı kondansatörlerin çalışma
gerilimleri ise 100 volt ile 700 volt arasında değişmektedir.
Plastik Kondansatörler
Yüksek
frekanslı devrelerde
pek tercih edilmez. Hassas kapasiteli olarak imal edilirler. Genellikle
zamanlama, filtre veya birkaç yüz khz’lik frekanslı devrelerde kullanılabilir.
Dielektrik maddelerine göre üç türdür. Bunlar; polyester, polistren ve
polipropilendir.
Seramik Kondansatörler
Di-elektrik
maddesi olarak titanyum veya baryum kullanılarak imal edilir. Genellikle yüksek frekanslı devrelerde baypas
kondansatörü olarak kullanılır.
Mika Kondansatörler
Di-elektrik
maddesi mikadır (Resim 2.5). Yalıtkan sabiti çok yüksek ve çok
az kayıplı elemanlardır. Frekans karakteristikleri oldukça iyidir ve bu
özeliklerinden dolayı rezonans ve yüksek frekanslı devrelerde kullanılır. Mikalı kondansatörlerin
kapasite değerleri 1 pikofarad ile 0,1 mikrofarad arasında, çalışma voltajları 100 V ile 2500 V arasında,
toleransları ise % 2ile % 20 arasında değişir.
Elektrolitik Kondansatörler
Elektrolitik
kondansatörlere kutuplu kondansatörler de denir. Pozitif ve negatif kutupları bulunan, alüminyum
levhalar arasında asit borik eriyiğinin di-elektrik madde olarak
kullanıldığı kondansatörlerdir. Negatif uç kondansatörün dış yüzeyini oluşturan
alüminyum plakaya bağlıdır.
Bu
tip kondansatörler büyük kapasiteli olup en sık kullanılan
kondansatörlerdir. Genellikle filtre, gerilim çoklayıcılar, kuplaj -
dekuplaj ve zamanlama devrelerinde kullanılır. Yüksek frekans karakteristikleri kötü olduğundan yüksek
frekanslı devrelerde
tercih edilmez. Elektrolitik kondansatörlerin üzerinde kapasite değeri dışında
maksimum şarj gerilimi de yazılıdır.
lμF/50 V gibi. Bu gerilime kırılma gerilimi de denir. Kapasite seçimi yaparken aynı zamanda gerilim değerleri de
dikkate alınmalıdır. Asla devreye ters bağlanmamalı ve şarj gerilimi
üzerine çıkılmamalıdır. Böyle bir durumda kondansator di-elektrik özelliğini kaybeder
ve bozulur. Alüminyum ve tantalyum plakalı olmak üzere iki tür elektrolitik kondansatör vardır.
SMD Kondansatörler
Çok
katmanlı elektronik
devre kartlarına yüzey temaslı olarak monte edilmeye uygun
yapıda üretilmiş kondansatörlerdir.
Boyutları diğer
kondansatörlere göre çok daha küçüktür
ancak
mercimek ve mika kondansatörlerle erişilen sığa değerlerine sahip olarak üretilir. Üzerindeki
kodların okunuşları markadan markaya farklılık gösterir.
Varyabl Kondansatörler
Bu
gruba giren kondansatörler, İngilizce adı ile varyabl (variable) olarakta anılmaktadır.
"Varyabl" kelimesinin Türkçe karşılığı "değişken"dir. Varyabl kondansatörler paralel bağlı çoklu kondansatörden
oluşmaktadır. Bu
kondansatörlerin birer plakası sabit olup diğer plakaları bir mil ile öndürülebilmektedir. Böylece
kondansatörlerin
kapasiteleri
istenildiği gibi değiştirilebilmektedir. Hareketli plakalar sabit
plakalardan uzaklaştıkça karşılıklı gelen yüzeyler azalacağından kapasitede küçülecektir.
Hareketli plakalara rotor, sabit plakalara stator denmektedir.
![](3-kondansatorler_dosyalar/image004.gif)
|