Elektrik Elektronik Teknolojisi Alan� Temrinleri

Yapýsý

Sembolü

Tristör PNPN tipi maddelerin yan yana getirilmesiyle meydana getirilmiþtir. Deðiþik kýlýf þekillerinde anot ve katot uçlarý geyt ucuna göre daha kalýn imal edilir. Geyt ucunun baðlý olduðu maddeye göre N kapýlý ya da P kapýlý olarak ikiye ayrýlýr. Uygulamada daha çok P kapýlý olanlarý kullanýlýr. Bu nedenle P kapýlý tristörler daha çok üretilir. Tristör, küçük bir geyt (kapý) akýmýyla büyük akýmlarýn kontrolünü yapabilen yarý iletken sessiz bir anahtarlama devre elemanýdýr. Anoduna (+), katoduna (-) gerilim verildiðinde hemen çalýþmaz. Anot katot arasýný iletime geçirebilmek için katoda göre geyte (+) gerilim vermek gerekir. DC gerilimde, tristör iletken olduktan sonra geyt tetikleme gerilimini kesseniz dahi tristör çalýþmaya devam eder. Ancak bu olay AC gerilimde çalýþýlýrken geyt tetikleme gerilimi kesildiðinde tristörün iletkenliði kaybolur ve yalýtkan hale geçer.

Devre Þemasý ve devrenin çalýþmasý:

Devreye besleme gerilimi uygulanýp S1 anahtarý kapatýldýðýnda tristör geyt polarmasý almadýðý için yalýtýmda olup, led sönüktür. B1 butonuna basýldýðýnda R1 direncinden geçen akým tristörün geytine ulaþýr ve böylece tristörün geyti katoduna nazaran pozitif olur. Tristör tetiklenerek iletime geçer. Led yanar. Tristör doðru akýmda çalýþtýrýldýðýndan led yandýktan sonra B1 butonu açýlsa dahi tristör iletimde kalmaya devam edeceðinden led yanmaya devam eder. Tristörü durdurup ledi söndürmek için S1 anahtarý açýlarak devreye uygulanan gerilim kesilmelidir.

Kullanýlacak Araç ve Gereçler:

1.     Þekildeki devre elamanlarý

2.     Deney bordu

3.     Kargaburun, yankeski

4.     Avometre

5.     Baðlantý iletkenleri