Elektrik Elektronik Teknolojisi Alan� Temrinleri

Temrin no: 4

TRANSÝSTÖRLÜ ZAMAN GECÝKMELÝ ÇALIÞAN DEVRE (TURN-ON TÝP ZAMANLAYICI)

Kullanýlacak Araç ve Gereçler:

Þekil 1’deki devre elemanlarý, avometre, baðlantý iletkenleri, havya, el aletleri, dc güç kaynaðý, deney bordu.

Devre Þemasý:

Teknoloji:

Devreye besleme 12Voltluk besleme gerilimi uygulandýktan sonra b1 butonuna basýlmadýðý sürece T1 beyz polarmasý alamadýðýndan yalýtýmdadýr. R2 VE R4 üzerinden beyz polarmasýný saðlayan T2 iletime geçer. Röle enerjilenir ve lamba yanar ve yanýk kalýr. Bý butonuna basýlýp býrakýldýðýnda C1 12Voltluk kaynak gerilimine þarz olur. C2 uçlarýndaki gerilim sayesinde R1 üzerinden beyz polarmasý alan T1 iletime geçer. T1’in iletime geçmesiyle kollektöründeki gerilim yaklaþýk 0 Volta düþer. Böylece T2’nin beyz polarmasý kesilir. T2 yalýtýma geçer., röle bobininin enerjisi kesilir. Lamba söner. C1 kondansatörü R2 ve P üzerinden deþarz olmaya baþlar. C2 nin deþarz olmaya baþlamasýyla T1’in beyz polarmasý azalmaya baþlar. Bir müddet sonra C1 uçlarýndaki gerilim, T1’in beyz polarmasýný saðlayamayacak kadar küçülür. T1 yalýtýma geçer. T1’in yalýtýma geçmesiyle T1 kollektöründeki gerilim  yaklaþýk 3,5 volta yükselir. T2 tekrar iletime geçer ve lamba yanar.

Ýþlem Basamaklarý:

1.     Verilen malzemelerin saðlamlýðýný kontrol ediniz.

2.     Devreyi delikli pertinaks üzerine kurunuz.

3.     Devreye gerilim uygulayýp çalýþtýrýnýz.

4.     Devreniz yukarýda anlatýldýðý gibi çalýþýyor mu? Çalýþmýyorsa hatanýzý bulup devrenizin çalýþmasýný saðlayýnýz.

5.     Potansiyometreyi minumum ve maksimum direnç konumlarýna getirerek devrenin çalýþmasýna etkisini açýklayýnýz.

6.     Farklý c1 deðerleri kullanarak devrenin çalýþmasýna olan etkisini inceleyiniz.

7.     Devrede kullanýlan malzemelerin görevlerini yazýnýz.

Süre:

4 ders saatidir.

Adý Soyadý

Montaj ve Devrenin çalýþmasý

Ölçüm

Tertip Düzen

Teknoloji

Süre

Toplam

50

10

10

20

10

100